Onverschuldigde betaling betekent dat iemand zonder rechtsgrond een bedrag, goed of andere prestatie aan een ander heeft gegeven en deze in beginsel kan terugvorderen. Een dubbele betaling van een factuur is het meest voorkomende voorbeeld, maar het kan ook gaan om betalingen op grond van een overeenkomst die later wordt vernietigd of nietig blijkt te zijn. Beslissend is altijd of voor de verrichte prestatie een juridische grond bestond. De advocaten van Smit & Smit Advocaten beoordelen uw situatie en adviseren u over de mogelijkheden tot terugvordering. Lees verder om te zien wanneer terugvordering mogelijk is.

Wat is onverschuldigde betaling?

Van onverschuldigde betaling is sprake wanneer iemand zonder rechtsgrond een prestatie aan een ander heeft verricht. Bij een geldbedrag kan degene die heeft betaald in beginsel teruggave van een gelijk bedrag verlangen. Het begrip “betaling” moet daarbij ruim worden opgevat: ook het afgeven van een goed of het verrichten van een andere prestatie kan onder de wettelijke regeling vallen. De kern blijft steeds dezelfde vraag: bestond er een juridische grond voor hetgeen is gegeven of gedaan?

Wanneer is een betaling onverschuldigd?

Een betaling is niet alleen onverschuldigd wanneer iemand per ongeluk geld naar de verkeerde rekening overmaakt. Ook kan achteraf blijken dat de veronderstelde verplichting tot betaling helemaal niet bestond. Dat kan spelen wanneer een overeenkomst nietig is of rechtsgeldig wordt vernietigd. Beslissend is het ontbreken van een rechtsgrond: er moet altijd eerst worden onderzocht op welke juridische basis de prestatie oorspronkelijk is verricht.

In de praktijk gaat het onder meer om een factuur die per ongeluk tweemaal is betaald, een bedrag waarvoor achteraf geen betalingsverplichting blijkt te bestaan, een goed dat zonder rechtsgrond aan een ander is overgedragen of een prestatie die is verricht op grond van een overeenkomst die later wordt vernietigd. Voor iedere situatie moet afzonderlijk worden vastgesteld of daadwerkelijk een rechtsgrond ontbrak.

Wat kunt u terugvorderen bij onverschuldigde betaling?

Wat moet worden teruggegeven, hangt af van hetgeen zonder rechtsgrond is gepresteerd. Bij een geldsom gaat het om teruggave van een gelijk bedrag. Is een goed overgedragen, dan kan in beginsel teruggave van dat goed worden verlangd. Ook een andere prestatie kan ongedaan moeten worden gemaakt. De regeling is daarmee aanzienlijk ruimer dan de naam “onverschuldigde betaling” misschien doet vermoeden.

In de praktijk kan het bijvoorbeeld gaan om:

• Een factuur die per ongeluk tweemaal is betaald.
• Een bedrag waarvoor achteraf geen betalingsverplichting blijkt te bestaan.
• Een goed dat zonder rechtsgrond aan een ander is gegeven.
• Een prestatie die is verricht op grond van een overeenkomst die wordt vernietigd.

Voor iedere situatie moet afzonderlijk worden vastgesteld of daadwerkelijk een rechtsgrond ontbrak.

Wat als de prestatie niet kan worden teruggedraaid?

Niet iedere prestatie kan letterlijk worden teruggegeven. Wie werkzaamheden heeft verricht, kan de gewerkte uren niet terugnemen. De wet houdt ook met dergelijke situaties rekening. Wanneer ongedaanmaking vanwege de aard van de prestatie onmogelijk is, kan onder bepaalde voorwaarden een vergoeding van de waarde daarvoor in de plaats komen. Daarbij spelen onder meer de verrijking van de ontvanger en de omstandigheden waaronder de prestatie is verricht een rol.

Moet de ontvanger altijd terugbetalen?

Het uitgangspunt is dat hetgeen zonder rechtsgrond is ontvangen moet worden teruggegeven. Toch houdt de wet rekening met de positie van een ontvanger die redelijkerwijs nog geen rekening hoefde te houden met een verplichting tot teruggave. Voor bepaalde rechtsgevolgen kan het verschil maken of iemand wist of behoorde te begrijpen dat hij iets zonder rechtsgrond ontving. Heeft iemand een goed te kwader trouw aangenomen, dan bepaalt de wet dat hij zelfs zonder ingebrekestelling in verzuim is. De goede of kwade trouw van de ontvanger kan dus praktisch van grote betekenis zijn.

Wat is het verschil met ongerechtvaardigde verrijking?

Onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking liggen dicht bij elkaar, maar zijn juridisch verschillende grondslagen. Bij onverschuldigde betaling staat centraal dat een concrete prestatie zonder rechtsgrond is verricht. Bij ongerechtvaardigde verrijking gaat het erom dat de ene persoon ten koste van een ander is verrijkt zonder dat daarvoor voldoende rechtvaardiging bestaat. Welke juridische grondslag het meest passend is, hangt af van wat er feitelijk tussen partijen is gebeurd.

Terugbetaling vraagt om een duidelijke grondslag

Bij een terugvordering is het niet voldoende om uitsluitend te stellen dat een betaling achteraf onterecht voelt. U moet kunnen uitleggen waarom de rechtsgrond voor die betaling ontbrak. Facturen, overeenkomsten, bankafschriften en correspondentie zijn daarbij van groot belang. Zeker wanneer de ontvanger stelt dat het bedrag wél verschuldigd was, komt het aan op de afspraken die partijen hebben gemaakt.

Hoe kan Smit & Smit Advocaten u helpen?

Smit & Smit Advocaten kan de afspraken, betalingen en correspondentie in samenhang met u beoordelen. Of u nu een betaling wilt terugvorderen of juist wordt aangesproken tot terugbetaling: wij brengen de relevante feiten in kaart en adviseren u over de juridisch verantwoorde stappen. Vanuit ons kantoor in Edam, gemeente Edam-Volendam, begeleiden wij zowel MKB-ondernemers als particulieren, met korte communicatielijnen en transparantie over kansen en kosten vooraf.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij een betaling waarvoor u meent dat geen verplichting bestond, een bedrag dat per vergissing of dubbel is betaald, een vernietigde of nietige overeenkomst waaruit al prestaties zijn verricht of een wederpartij die weigert een onverschuldigd ontvangen bedrag terug te betalen.

Neem vrijblijvend contact op

Een betaling terugvragen begint met de vraag waarom deze oorspronkelijk is verricht. Heeft u een bedrag, goed of andere prestatie zonder rechtsgrond verstrekt of wordt juist van u terugbetaling verlangd? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt graag welke rechtsgrond bestond en wat dit betekent voor uw positie.

Een natuurlijke verbintenis is een verplichting die juridisch bestaat, maar waarvan nakoming niet in rechte kan worden afgedwongen. Wie aan zo’n verplichting voldoet, verricht daarmee niet zonder meer een onverplichte betaling of schenking. De wet erkent dat bepaalde verplichtingen maatschappelijk zo zwaar kunnen wegen dat nakoming als het voldoen van een bestaande verbintenis wordt beschouwd. Dat onderscheid kan bij financiële afspraken tussen partners, familieleden en andere betrokkenen verstrekkende juridische gevolgen hebben. De advocaten van Smit & Smit Advocaten adviseren over de juridische betekenis van dergelijke betalingen en verplichtingen. Wilt u weten wanneer sprake is van een natuurlijke verbintenis? Lees dan verder.

Wat is een natuurlijke verbintenis?

Een natuurlijke verbintenis is volgens het Burgerlijk Wetboek een rechtens niet-afdwingbare verbintenis. De schuldeiser kan nakoming niet via de rechter afdwingen. Toch kent het recht aan de verplichting wel juridische betekenis toe. Wie vrijwillig nakomt, voldoet daarmee aan een bestaande verbintenis en betaalt dus niet zonder rechtsgrond. Juist daarin verschilt de natuurlijke verbintenis van een louter moreel gevoel dat iemand iets voor een ander behoort te doen.

Wanneer is sprake van een natuurlijke verbintenis?

De wet kent verschillende situaties waarin een natuurlijke verbintenis kan bestaan. Dat kan onder meer het geval zijn wanneer de wet of een rechtshandeling aan een verbintenis de afdwingbaarheid onthoudt. Daarnaast kan een dringende morele verplichting onder omstandigheden als natuurlijke verbintenis worden aangemerkt. Daarvoor moet de verplichting van dien aard zijn dat nakoming naar maatschappelijke opvattingen wordt beschouwd als het voldoen van een prestatie die de ander toekomt. Niet iedere morele verplichting voldoet aan die maatstaf.

Wanneer kan een morele verplichting juridisch betekenis krijgen?

Een gevoel van verantwoordelijkheid tegenover een ander is op zichzelf onvoldoende. Er moet sprake zijn van een dringende morele verplichting die naar maatschappelijke opvattingen een bepaalde prestatie rechtvaardigt. De beoordeling vindt plaats aan de hand van een objectieve maatstaf. De persoonlijke overtuiging van degene die betaalt, is niet beslissend. De omstandigheden op het moment waarop de prestatie wordt verricht wegen daarbij zwaar.

Bij de beoordeling kan onder meer worden gekeken naar de verhouding tussen de betrokken personen, de financiële positie en behoefte van partijen, de achtergrond en reden van de prestatie, en de omstandigheden die op het moment van nakoming bestonden. De Hoge Raad heeft deze objectieve beoordeling onder meer toegepast bij financiële voorzieningen tussen echtgenoten.

Kan een natuurlijke verbintenis worden afgedwongen?

Een natuurlijke verbintenis is naar haar aard niet rechtens afdwingbaar. De persoon tegenover wie de verplichting bestaat, kan dus niet uitsluitend op grond van die natuurlijke verbintenis bij de rechter nakoming eisen. Toch kunnen partijen daar later andere afspraken over maken. Een natuurlijke verbintenis kan door een overeenkomst worden omgezet in een rechtens afdwingbare verbintenis, waardoor de juridische positie wezenlijk verandert.

Wat als vrijwillig is betaald?

Wanneer iemand bewust een natuurlijke verbintenis nakomt, kan hij het betaalde bedrag niet terugvragen louter omdat de verplichting niet afdwingbaar was. De betaling heeft immers een juridische grondslag in de natuurlijke verbintenis. Dat is een belangrijk verschil met een betaling die zonder rechtsgrond is verricht. Of daadwerkelijk sprake was van nakoming van een natuurlijke verbintenis moet wel kunnen worden vastgesteld. Achteraf alleen stellen dat een betaling uit morele overwegingen is gedaan, is onvoldoende.

Natuurlijke verbintenis bij partners en voormalige partners

Natuurlijke verbintenissen komen regelmatig aan de orde bij financiële verhoudingen tussen echtgenoten en voormalige partners. Zo kan onder bijzondere omstandigheden een verzorgingsverplichting bestaan die weliswaar niet juridisch afdwingbaar was, maar maatschappelijk gezien toch als een verschuldigde prestatie moet worden beschouwd. De Hoge Raad kijkt daarbij naar de omstandigheden die bestonden toen de prestatie werd verricht. Hoe de financiële situatie van partijen jaren later is geworden, is voor die oorspronkelijke beoordeling niet beslissend.

Het verschil met een schenking

Een prestatie uit hoofde van een natuurlijke verbintenis moet niet worden gelijkgesteld aan een schenking. Bij een schenking staat bevoordeling uit vrijgevigheid centraal. Wie daarentegen voldoet aan een natuurlijke verbintenis, geeft uitvoering aan een verplichting die het recht als verbintenis erkent, ook al kan de wederpartij nakoming niet afdwingen. Het onderscheid kan juridische en fiscale gevolgen hebben. De precieze bedoeling, omstandigheden en verhouding tussen partijen verdienen daarbij afzonderlijke beoordeling.

Hoe kan Smit & Smit Advocaten u helpen?

Een natuurlijke verbintenis bevindt zich op een bijzonder terrein tussen een afdwingbare juridische verplichting en een zuiver morele verplichting. Of daarvan sprake is, kan niet alleen worden vastgesteld aan de hand van wat partijen zelf vinden. De maatschappelijke opvattingen en alle relevante omstandigheden spelen een belangrijke rol. Smit & Smit Advocaten kan beoordelen welke juridische betekenis aan een betaling, toezegging of verzorgingsverplichting moet worden toegekend. Vanuit de gemeente Edam-Volendam begeleiden wij zowel particulieren als ondernemers bij dit soort vraagstukken, met korte lijnen en duidelijkheid over uw positie vooraf.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij discussie over de vraag of een betaling verplicht of vrijwillig was, financiële afspraken tussen partners of voormalige partners, een geschil over terugbetaling van eerder verstrekte bedragen en twijfel over de vraag of sprake is van een natuurlijke verbintenis of een schenking.

Neem vrijblijvend contact op

Bij een natuurlijke verbintenis komt het uiteindelijk aan op de omstandigheden waaronder de verplichting en de prestatie zijn ontstaan. Heeft u een geschil over een betaling of wilt u weten welke juridische betekenis een gemaakte afspraak heeft? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt graag samen met u wat er precies is gebeurd en welke rechten en verplichtingen daaruit voortvloeien.

Ongerechtvaardigde verrijking betekent dat iemand ten koste van een ander een vermogensvoordeel verkrijgt zonder dat daarvoor voldoende rechtvaardiging bestaat. Denk aan iemand die investeert in een pand van een ander, waarna de eigenaar daarvan financieel profiteert zonder voor die investering te hebben betaald. Niet ieder voordeel dat de één ten koste van de ander geniet, geeft echter recht op een vergoeding. De wet stelt daarvoor duidelijke voorwaarden. De advocaten van Smit & Smit Advocaten beoordelen of uw situatie voldoende grond biedt voor een vordering. Lees verder om te zien wanneer u een beroep kunt doen op ongerechtvaardigde verrijking.

Wat is ongerechtvaardigde verrijking?

Van ongerechtvaardigde verrijking kan sprake zijn wanneer de ene partij is verrijkt, terwijl een andere partij daardoor is verarmd, en voor die vermogensverschuiving geen voldoende rechtvaardiging bestaat. Artikel 6:212 van het Burgerlijk Wetboek vormt hiervoor de wettelijke grondslag. De verrijkte kan verplicht zijn de schade van de verarmde te vergoeden, maar alleen voor zover dat redelijk is en nooit meer dan het bedrag van de verrijking zelf. Het gaat dus niet zonder meer om volledige vergoeding van ieder financieel nadeel.

Wanneer is sprake van ongerechtvaardigde verrijking?

Voor een geslaagd beroep moeten vier vereisten zijn vervuld. Ten eerste moet de ene partij daadwerkelijk zijn verrijkt. Ten tweede moet de andere partij zijn verarmd. Ten derde moet tussen de verrijking en de verarming voldoende verband bestaan. En ten vierde mag voor de verrijking geen toereikende rechtvaardiging aanwezig zijn. Ontbreekt één van deze vereisten, dan strandt een vordering op deze grondslag.

Wat kan als verrijking gelden?

Een verrijking hoeft niet uitsluitend te bestaan uit geld dat iemand op zijn rekening ontvangt. Ook een waardestijging van vermogen kan een verrijking opleveren, evenals het besparen van kosten die iemand anders zelf had moeten maken. Wie werkzaamheden aan zijn woning laat verrichten zonder daarvoor zelf de kosten te dragen, kan daardoor onder omstandigheden zijn verrijkt. Vervolgens moet nog worden vastgesteld of die verrijking ten koste van een ander heeft plaatsgevonden én ongerechtvaardigd is.

Hoe wordt de verarming vastgesteld?

Tegenover de verrijking moet een verarming van een andere partij staan. Die verarming kan bestaan uit een vermindering van vermogen, gemaakte kosten of een andere vorm van financieel nadeel. Vervolgens moet voldoende verband bestaan tussen het voordeel van de ene partij en het nadeel van de andere. Dat verband is niet in iedere situatie vanzelfsprekend. Zeker wanneer meerdere personen of ondernemingen bij een transactie betrokken zijn, vraagt dit om een nauwkeurige analyse van de geldstromen en gemaakte afspraken.

Is iedere vermogensverschuiving ongerechtvaardigd?

Niet iedere verrijking ten koste van een ander is ongerechtvaardigd. Er kan een juridische of andere voldoende rechtvaardiging bestaan voor het voordeel. Heeft iemand een voordeel verkregen op grond van een geldige overeenkomst, dan kan die overeenkomst verklaren waarom hij dat voordeel mocht behouden. Eerst moet daarom worden gekeken naar bestaande contracten, wettelijke regels en de overige rechtsverhoudingen tussen de betrokken partijen.

Wat is het verschil met onverschuldigde betaling?

Ongerechtvaardigde verrijking en onverschuldigde betaling kunnen in de praktijk dicht bij elkaar liggen, maar zijn niet hetzelfde. Bij onverschuldigde betaling heeft iemand zonder rechtsgrond een concrete prestatie aan een ander verricht. Bij ongerechtvaardigde verrijking staat de vermogensverschuiving centraal en moet worden onderzocht of de ene partij ten koste van de andere ongerechtvaardigd voordeel heeft genoten. Welke juridische grondslag het meest passend is, hangt af van de feiten en de verhouding tussen partijen.

Hoeveel kunt u terugvorderen?

Een geslaagd beroep op ongerechtvaardigde verrijking betekent niet automatisch dat ieder geleden nadeel volledig wordt vergoed. De wettelijke verplichting tot schadevergoeding geldt voor zover dit redelijk is en de omvang van de verrijking vormt een grens aan de vergoeding. Heeft iemand voor een aanzienlijk bedrag geïnvesteerd, maar is de ander daardoor slechts voor een lager bedrag verrijkt, dan is dat verschil juridisch relevant. Zowel de verarming als de daadwerkelijke verrijking moeten daarom afzonderlijk worden vastgesteld.

Hoe kan Smit & Smit Advocaten u helpen?

Bij ongerechtvaardigde verrijking moet meer worden aangetoond dan alleen dat de ene partij voordeel heeft gehad en de andere geld heeft verloren. Van belang zijn de vermogensverschuiving, het verband tussen beide, en met name de vraag of voor het voordeel een rechtvaardiging bestond. Over dat laatste ontstaat in de praktijk geregeld discussie wanneer partijen eerder afspraken met elkaar hebben gemaakt. Smit & Smit Advocaten kan de afspraken en financiële gevolgen naast elkaar leggen en beoordelen of een vordering juridisch standhoudt. Vanuit ons kantoor in Edam, gemeente Edam-Volendam, begeleiden wij zowel ondernemers als particulieren, met transparantie over kansen en kosten vooraf.

Het is verstandig om juridisch advies in te winnen bij investeringen in een goed dat eigendom is van iemand anders, werkzaamheden of kosten waarvan een andere partij financieel heeft geprofiteerd, een geschil over een vermogensverschuiving waarvoor volgens u geen rechtvaardiging bestaat, of een vordering tot schadevergoeding wegens ongerechtvaardigde verrijking die aan u wordt gericht.

Neem vrijblijvend contact op

Heeft een ander ten koste van u financieel voordeel verkregen, of wordt u zelf aangesproken tot vergoeding? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor legt de afspraken en financiële gevolgen naast elkaar en beoordeelt of een beroep op ongerechtvaardigde verrijking juridisch standhoudt.

Onvoorziene omstandigheden kunnen ertoe leiden dat een rechter de gevolgen van een overeenkomst wijzigt of de overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbindt. Daarvoor is niet voldoende dat een afspraak achteraf ongunstig uitpakt of dat de omstandigheden anders zijn dan partijen hadden gehoopt. Het moet gaan om toekomstige omstandigheden die partijen bij het sluiten van de overeenkomst niet in hun afspraken hebben verdisconteerd en die zo zwaar wegen dat ongewijzigde instandhouding niet meer mag worden verwacht. Wilt u weten wanneer daarvan sprake kan zijn? Lees dan verder.

Wat zijn onvoorziene omstandigheden?

Onvoorziene omstandigheden zijn omstandigheden die bij het sluiten van de overeenkomst nog in de toekomst lagen en waarmee partijen in hun overeenkomst geen rekening hebben gehouden. Het gaat daarbij niet simpelweg om de vraag of een gebeurtenis feitelijk te voorspellen was. Beslissend is of partijen de mogelijkheid van die gebeurtenis uitdrukkelijk of stilzwijgend in hun afspraken hebben verwerkt. Dat onderscheid is belangrijk, want een gebeurtenis die onverwacht aanvoelt, hoeft juridisch nog geen onvoorziene omstandigheid te zijn.

Wanneer kunt u zich beroepen op onvoorziene omstandigheden?

Een beroep op onvoorziene omstandigheden slaagt niet snel. De omstandigheden moeten zo ernstig zijn dat de wederpartij naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet mag verwachten dat de overeenkomst ongewijzigd blijft. Het uitgangspunt blijft immers dat gemaakte afspraken moeten worden nagekomen. De rechter moet daarom terughoudend omgaan met het wijzigen van een overeenkomst die partijen zelf zijn aangegaan.

Welke situaties kunnen onvoorziene omstandigheden opleveren?

Of een gebeurtenis als onvoorziene omstandigheid kan worden aangemerkt, hangt sterk af van de overeenkomst en de omstandigheden waaronder deze is gesloten. Een ingrijpende maatschappelijke of economische ontwikkeling kan relevant zijn, maar alleen wanneer het betreffende risico niet al tussen partijen is verdeeld. Dat vraagt om uitleg van de overeenkomst en soms ook van de onderhandelingen die eraan voorafgingen. Een algemene lijst met gebeurtenissen die altijd voldoende zijn, bestaat daarom niet.

In de praktijk kan bijvoorbeeld worden gedacht aan:

• Een uitzonderlijke maatschappelijke ontwikkeling die de contractuele verhouding ernstig verstoort.
• Nieuwe overheidsmaatregelen die wezenlijke gevolgen hebben voor de uitvoering van een overeenkomst.
• Een ingrijpende verandering die partijen aantoonbaar niet in hun overeenkomst hebben verwerkt.

De coronacrisis heeft duidelijk laten zien hoe belangrijk dit onderscheid is. De Hoge Raad oordeelde in een specifieke categorie huurovereenkomsten dat de gevolgen van de coronamaatregelen onder omstandigheden als onvoorziene omstandigheid konden worden aangemerkt.

Wat kan de rechter doen bij onvoorziene omstandigheden?

Wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, kan de rechter de gevolgen van de overeenkomst wijzigen. De rechter kan de overeenkomst ook geheel of gedeeltelijk ontbinden. Daarbij kan maatwerk worden geleverd, zodat niet automatisch de volledige overeenkomst hoeft te verdwijnen. Zelfs terugwerkende kracht behoort tot de wettelijke mogelijkheden. Het resultaat hangt uiteindelijk af van wat de concrete situatie tussen partijen rechtvaardigt.

Wanneer blijven de omstandigheden voor uw eigen rekening?

Ook een ingrijpende verandering geeft niet zonder meer recht op aanpassing van een overeenkomst. De wet bepaalt dat wijziging of ontbinding niet wordt uitgesproken voor zover de omstandigheden vanwege de aard van de overeenkomst of de in het verkeer geldende opvattingen voor rekening komen van degene die zich erop beroept. Een normaal ondernemersrisico kan bijvoorbeeld anders worden beoordeeld dan een uitzonderlijke gebeurtenis waarop de overeenkomst werkelijk niet is ingericht. Ook een tegenvallend financieel resultaat is op zichzelf onvoldoende. De risicoverdeling die partijen hebben afgesproken blijft dus een belangrijk vertrekpunt.

Onvoorziene omstandigheden en overmacht

Onvoorziene omstandigheden en overmacht worden nogal eens in één adem genoemd, maar juridisch zijn het verschillende leerstukken. Bij overmacht staat centraal of een tekortkoming aan de schuldenaar kan worden toegerekend. Bij onvoorziene omstandigheden gaat het juist om de vraag of een overeenkomst vanwege later ingetreden omstandigheden nog ongewijzigd in stand behoort te blijven. Het ene leerstuk ziet dus vooral op de gevolgen van niet nakomen, terwijl het andere ruimte kan bieden om de contractuele verhouding zelf aan te passen.

Hoe voorkomt u discussie over gewijzigde omstandigheden?

Bij het opstellen van een overeenkomst kan al rekening worden gehouden met gebeurtenissen die de samenwerking later beïnvloeden. Partijen kunnen bijvoorbeeld vastleggen wie bepaalde risico’s draagt en wat er gebeurt wanneer omstandigheden wezenlijk veranderen. Daarmee wordt niet iedere toekomstige discussie uitgesloten, maar wordt wel duidelijker welke risicoverdeling partijen voor ogen hadden. Dat kan later juist van belang zijn bij de vraag of een omstandigheid daadwerkelijk onvoorzien was. Een zorgvuldig contract verdient zich vaak pas terug wanneer de omstandigheden tegenzitten.

Wanneer juridische hulp inschakelen?

Onvoorziene omstandigheden bieden geen algemene mogelijkheid om onder een ongunstig geworden overeenkomst uit te komen. Het uitgangspunt blijft dat partijen zich aan hun afspraken houden en de rechter past de wettelijke uitzondering terughoudend toe. Juist daarom moet eerst worden onderzocht wat partijen hebben afgesproken, welk risico daarbij is verdeeld en wat er sinds het sluiten van de overeenkomst daadwerkelijk is veranderd. Smit & Smit Advocaten kan die beoordeling samen met u maken.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij:

• Een ingrijpende verandering waardoor bestaande afspraken moeilijk uitvoerbaar zijn geworden.
• Discussie over de vraag voor wiens rekening een nieuw risico behoort te komen.
• Een verzoek van uw wederpartij om een bestaande overeenkomst open te breken.
• Het voornemen om wijziging of ontbinding van een overeenkomst te vragen.

Een beroep op onvoorziene omstandigheden staat of valt met de overeenkomst en de concrete feiten. Heeft een verandering grote gevolgen voor uw afspraken en wilt u weten wat juridisch mogelijk is? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor beoordeelt graag met u of de bestaande afspraken moeten blijven gelden of dat er juridisch ruimte bestaat voor een andere oplossing.

Rechtsverwerking betekent dat iemand een recht dat hij in beginsel nog heeft, toch niet meer kan uitoefenen omdat zijn eerdere gedrag daarmee niet te verenigen is. Alleen lange tijd niets doen is daarvoor niet voldoende. Er moeten bijzondere omstandigheden zijn waardoor de wederpartij erop mocht vertrouwen dat het recht niet meer zou worden uitgeoefend, of waardoor die wederpartij onredelijk wordt benadeeld als dat alsnog gebeurt. Rechtsverwerking wordt daarom niet snel aangenomen. Wilt u weten wanneer een beroep hierop kans van slagen heeft? Lees dan verder.

Wat is rechtsverwerking?

Bij rechtsverwerking gaat een bestaand recht niet verloren door het enkele verstrijken van tijd, maar kan het uitoefenen daarvan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet meer aanvaardbaar zijn. Het gedrag van degene die het recht bezit staat daarbij centraal. Er moet meer aan de hand zijn dan passiviteit of een lange periode waarin niets gebeurt. De Hoge Raad verlangt bijzondere omstandigheden voordat van rechtsverwerking kan worden gesproken. Dat maakt de drempel bewust hoog.

Wanneer is sprake van rechtsverwerking?

Rechtsverwerking kan aan de orde zijn wanneer het gedrag van een rechthebbende bij de wederpartij gerechtvaardigd vertrouwen heeft gewekt dat een bepaald recht niet meer zal worden uitgeoefend. Een tweede mogelijkheid is dat de wederpartij onredelijk wordt benadeeld of in een moeilijkere positie terechtkomt wanneer het recht alsnog wordt ingeroepen. Het gaat steeds om een beoordeling van de concrete omstandigheden. Wie zich op rechtsverwerking beroept, zal daarom feiten moeten kunnen aanwijzen die verder gaan dan alleen wachten of stilzitten.

Is lang stilzitten voldoende voor rechtsverwerking?

Nee, alleen tijdsverloop of stilzitten is volgens vaste rechtspraak onvoldoende voor rechtsverwerking. Zelfs wanneer iemand jarenlang geen aanspraak maakt op een recht, betekent dit niet automatisch dat dit recht niet meer kan worden uitgeoefend. Tijdsverloop kan wel meewegen wanneer daarnaast andere relevante omstandigheden bestaan. Denk bijvoorbeeld aan gedragingen waardoor de wederpartij redelijkerwijs mocht aannemen dat de kwestie definitief was afgedaan. De context maakt hier het verschil.

Welke omstandigheden zijn belangrijk bij rechtsverwerking?

Een beroep op rechtsverwerking vraagt om concrete feiten. Een rechter kijkt naar het gedrag van partijen en naar hetgeen de wederpartij daar redelijkerwijs uit heeft mogen afleiden. Ook daadwerkelijke benadeling kan van betekenis zijn. Een algemeen gevoel dat het niet eerlijk is om na lange tijd alsnog een recht uit te oefenen, is niet genoeg.

Bij de beoordeling kan onder meer van belang zijn:

• De mededelingen die partijen tegenover elkaar hebben gedaan.
• Gedrag waaruit de wederpartij mocht begrijpen dat een aanspraak niet meer zou worden uitgeoefend.
• De keuzes die de wederpartij vervolgens op basis van dat vertrouwen heeft gemaakt.
• Benadeling van de bewijspositie doordat relevant bewijsmateriaal verloren is gegaan.

Niet ieder nadeel is voldoende. Het moet gaan om omstandigheden die het alsnog uitoefenen van het recht naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onverenigbaar maken.

Wat is het verschil tussen rechtsverwerking en verjaring?

Rechtsverwerking en verjaring kunnen ertoe leiden dat iemand een aanspraak niet meer met succes geldend kan maken, maar de juridische grondslag verschilt. Bij verjaring staat het verstrijken van een wettelijke termijn centraal. Bij rechtsverwerking draait het juist om bijzondere omstandigheden en het gedrag van de rechthebbende. Een vordering die nog niet is verjaard, kan dus onder uitzonderlijke omstandigheden toch door rechtsverwerking worden getroffen. Omgekeerd is alleen het feit dat een vordering al lange tijd bestaat onvoldoende om rechtsverwerking aan te nemen.

Kan gerechtvaardigd vertrouwen tot rechtsverwerking leiden?

Gerechtvaardigd vertrouwen is een belangrijke grond voor rechtsverwerking. Daarvan kan sprake zijn wanneer iemand zich zo heeft gedragen dat de wederpartij redelijkerwijs mocht aannemen dat een recht niet meer zou worden ingeroepen. Die wederpartij kan vervolgens beslissingen hebben genomen op basis van dat vertrouwen. Niet iedere verwachting is echter juridisch gerechtvaardigd. Er moet worden gekeken naar hetgeen daadwerkelijk is gezegd en gedaan en naar de betekenis die de wederpartij daaraan redelijkerwijs mocht geven.

Rechtsverwerking in de praktijk

In procedures wordt regelmatig een beroep op rechtsverwerking gedaan, maar dat beroep slaagt lang niet altijd. De rechter verlangt concrete bijzondere omstandigheden en neemt geen genoegen met alleen de stelling dat de andere partij jarenlang niets heeft gedaan. Dat is begrijpelijk, want rechtsverwerking kan betekenen dat iemand een recht niet meer kan uitoefenen terwijl dat recht op zichzelf nog bestaat. Wie rechtsverwerking wil aanvoeren, moet daarom precies kunnen uitleggen welk gedrag doorslaggevend is geweest en welk vertrouwen of nadeel daaruit is ontstaan. De correspondentie tussen partijen kan daarbij minstens zo belangrijk zijn als de overeenkomst zelf.

Wanneer juridische hulp inschakelen?

Rechtsverwerking wordt slechts onder bijzondere omstandigheden aangenomen en vraagt om een zorgvuldige beoordeling van het gedrag van beide partijen. Alleen stilzitten of het verstrijken van een lange periode is niet voldoende. Vooral moet worden onderzocht of gerechtvaardigd vertrouwen is ontstaan of dat de wederpartij onredelijk wordt benadeeld wanneer een recht alsnog wordt uitgeoefend. Smit & Smit Advocaten kan de afspraken, correspondentie en feitelijke gang van zaken in samenhang met u beoordelen.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij:

• Een wederpartij die na lange tijd alsnog een recht of vordering geldend maakt.
• Discussie over eerder gedane toezeggingen of gedragingen.
• Een beroep op rechtsverwerking in een lopend juridisch geschil.
• Twijfel over het verschil tussen rechtsverwerking en verjaring.

Het komt uiteindelijk aan op de feiten. Een oude e mail, toezegging of gedraging kan daarbij van groot belang blijken te zijn. Heeft u te maken met een beroep op rechtsverwerking of wilt u weten of uw wederpartij haar rechten nog kan uitoefenen? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt graag wat er tussen partijen is gebeurd en welke juridische betekenis daaraan kan worden gegeven.

Een toerekenbare tekortkoming betekent dat een partij een verplichting niet, niet tijdig of niet behoorlijk nakomt en dat deze tekortkoming voor haar rekening komt. Dit kan bijvoorbeeld spelen wanneer werkzaamheden gebrekkig zijn uitgevoerd, goederen niet volgens afspraak worden geleverd of een betaling uitblijft. De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn, omdat onder voorwaarden aanspraak kan bestaan op schadevergoeding. Wilt u weten wanneer een tekortkoming daadwerkelijk kan worden toegerekend en wat u vervolgens kunt doen? Lees dan verder.

Wat is een toerekenbare tekortkoming?

Van een toerekenbare tekortkoming is sprake wanneer een schuldenaar tekortschiet in de nakoming van een verbintenis en die tekortkoming aan hem kan worden toegerekend. Het gaat dus niet alleen om de constatering dat een afspraak niet is nagekomen. Ook moet worden beoordeeld voor wiens rekening de oorzaak daarvan komt. Dat onderscheid is belangrijk, omdat een tekortkoming volgens de wet in beginsel pas tot een verplichting tot schadevergoeding leidt wanneer zij aan de schuldenaar kan worden toegerekend.

Wanneer is een toerekenbare tekortkoming aanwezig?

Een tekortkoming kan bestaan uit volledig uitblijvende nakoming, maar ook uit een te late of gebrekkige prestatie. Vervolgens moet worden vastgesteld of die tekortkoming aan de schuldenaar kan worden toegerekend. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer sprake is van schuld of wanneer de oorzaak volgens de wet, een rechtshandeling of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt. Niet iedere mislukte uitvoering levert dus automatisch aansprakelijkheid op. De oorzaak van het probleem doet ertoe.

Wanneer leidt een toerekenbare tekortkoming tot schadevergoeding?

Een toerekenbare tekortkoming kan een verplichting tot schadevergoeding opleveren wanneer de schuldeiser daardoor schade heeft geleden en aan de overige wettelijke vereisten is voldaan. Daarbij moet onder meer worden gekeken naar het verband tussen de tekortkoming en de geleden schade. Is behoorlijke nakoming nog mogelijk, dan speelt bovendien vaak de vraag of de schuldenaar in verzuim is geraakt. Een schadeclaim indienen zodra iets misgaat, zonder eerst naar deze voorwaarden te kijken, is daarom niet verstandig.

Welke rol spelen ingebrekestelling en verzuim?

Wanneer nakoming nog mogelijk is, moet de schuldenaar in veel gevallen eerst een redelijke gelegenheid krijgen om alsnog behoorlijk na te komen. Dat gebeurt doorgaans met een schriftelijke ingebrekestelling waarin een redelijke termijn wordt gesteld. Blijft correcte nakoming vervolgens uit, dan kan verzuim intreden. Er bestaan situaties waarin verzuim zonder ingebrekestelling ontstaat, bijvoorbeeld wanneer een voor de nakoming bepaalde termijn verstrijkt en die termijn de daarvoor vereiste strekking heeft. Welke route geldt, moet steeds aan de hand van de overeenkomst en de omstandigheden worden vastgesteld.

Wat kunt u doen bij een toerekenbare tekortkoming?

Wanneer uw wederpartij een afspraak niet nakomt, is het verstandig eerst vast te stellen wat precies is afgesproken en waarin de prestatie daarvan afwijkt. Daarna komt de vraag aan de orde welk rechtsmiddel bij uw situatie past. Meteen voor de zwaarste maatregel kiezen is lang niet altijd de verstandigste weg.

Afhankelijk van de omstandigheden kunt u bijvoorbeeld:

• Nakoming van de gemaakte afspraken verlangen.
• Uw eigen prestatie onder voorwaarden opschorten.
• Schadevergoeding vorderen als aan de wettelijke vereisten is voldaan.
• De overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbinden als daarvoor voldoende grond bestaat.

Welke mogelijkheid het meest geschikt is, hangt af van de aard en ernst van de tekortkoming en van hetgeen u uiteindelijk wilt bereiken.

Toerekening en overmacht

Een tekortkoming hoeft niet altijd aan de schuldenaar te kunnen worden toegerekend. Wanneer de tekortkoming niet te wijten is aan zijn schuld en ook niet krachtens de wet, een rechtshandeling of de verkeersopvattingen voor zijn rekening komt, kan sprake zijn van overmacht. Een beroep op overmacht slaagt echter niet alleen omdat nakoming moeilijker of duurder is geworden. Ook de afspraken die partijen zelf over risicoverdeling hebben gemaakt, kunnen van belang zijn. Het contract moet daarom altijd worden meegenomen in de beoordeling.

Wat is het verschil tussen een tekortkoming en wanprestatie?

In het dagelijks taalgebruik wordt bij het niet nakomen van een overeenkomst vaak gesproken over wanprestatie. De wet gebruikt echter het begrip tekortkoming in de nakoming van een verbintenis. Voor een vordering tot schadevergoeding is vervolgens van belang of die tekortkoming kan worden toegerekend en, waar nodig, of verzuim is ingetreden. Dat klinkt technisch, maar het verschil kan in een procedure beslissend zijn. Het is daarom verstandig niet alleen vast te stellen dát een afspraak niet is nagekomen, maar ook juridisch te bepalen welke gevolgen daaraan kunnen worden verbonden.

Wanneer juridische hulp inschakelen?

Een toerekenbare tekortkoming kan aanleiding geven tot nakoming, schadevergoeding, opschorting of ontbinding, maar deze mogelijkheden hebben ieder hun eigen voorwaarden. Vooral de vragen of de tekortkoming kan worden toegerekend en of een ingebrekestelling noodzakelijk is, verdienen aandacht voordat verdere stappen worden gezet. Een verkeerde brief of een te snelle beëindiging van de overeenkomst kan uw eigen positie onnodig ingewikkeld maken. Smit & Smit Advocaten beoordeelt daarom eerst de afspraken, correspondentie en feitelijke gang van zaken.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij:

• Een wederpartij die gemaakte afspraken niet of gebrekkig nakomt.
• Discussie over de vraag wie verantwoordelijk is voor de tekortkoming.
• Het opstellen van een ingebrekestelling of het vorderen van schadevergoeding.
• Het voornemen om een overeenkomst op te schorten of te ontbinden.

Heeft u te maken met een mogelijke toerekenbare tekortkoming en wilt u weten welke stap juridisch verstandig is? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt graag samen met u wat er is afgesproken en welke mogelijkheden u vervolgens heeft.

Een exoneratiebeding is een afspraak waarmee een partij haar aansprakelijkheid voor bepaalde schade uitsluit of beperkt. Zo’n bepaling komt veel voor in zakelijke overeenkomsten en algemene voorwaarden, maar biedt niet onder alle omstandigheden bescherming. De inhoud van het beding, de positie van partijen en de oorzaak van de schade kunnen bepalen of een beroep erop standhoudt. Wilt u weten wat een exoneratiebeding voor uw overeenkomst betekent? Lees dan verder.

Wat is een exoneratiebeding?

Een exoneratiebeding bepaalt dat aansprakelijkheid voor bepaalde schade geheel wordt uitgesloten of tot een bepaald bedrag wordt beperkt. Een onderneming kan bijvoorbeeld afspreken dat zij slechts aansprakelijk is tot het bedrag dat haar verzekeraar uitkeert. Ook kan onderscheid worden gemaakt tussen directe schade en andere schadeposten. Wat het beding precies uitsluit, volgt uit de formulering en de uitleg van de overeenkomst. Een algemene verwijzing naar beperkte aansprakelijkheid geeft lang niet altijd voldoende duidelijkheid.

Wanneer is een exoneratiebeding geldig?

Een exoneratiebeding is in beginsel toegestaan, maar moet wel rechtsgeldig tussen partijen zijn overeengekomen. Staat het beding in algemene voorwaarden, dan moet bovendien rekening worden gehouden met de wettelijke regels voor algemene voorwaarden. Een beding kan bijvoorbeeld vernietigbaar zijn wanneer het onredelijk bezwarend is. Bij overeenkomsten met consumenten gelden op dit punt verdergaande beschermingsregels dan doorgaans tussen professionele partijen.

Kan een exoneratiebeding alle aansprakelijkheid uitsluiten?

Een zeer ruim geformuleerd exoneratiebeding betekent niet automatisch dat iedere schade buiten aansprakelijkheid valt. Eerst moet worden vastgesteld welke schade en welke tekortkomingen volgens de uitleg van het beding daadwerkelijk onder de beperking vallen. Vervolgens kan worden beoordeeld of een beroep op die bepaling in het concrete geval aanvaardbaar is. De Hoge Raad verlangt daarbij dat alle relevante omstandigheden van het geval worden meegewogen. Een exoneratie is dus geen vrijbrief om afspraken zonder gevolgen naast zich neer te leggen.

Waar moet u op letten bij een exoneratiebeding?

Een goed exoneratiebeding sluit aan op de risico’s van de betreffende overeenkomst. Een standaardbepaling uit een andere overeenkomst overnemen kan juist voor onduidelijkheid zorgen. Er moet vooraf worden nagedacht over welke schade kan ontstaan, welk risico partijen willen verdelen en of daarvoor een verzekering bestaat. Pas dan krijgt het beding praktisch nut.

Bij het opstellen of beoordelen zijn onder meer de volgende punten van belang:

• Welke soorten schade onder de beperking vallen.
• Tot welk bedrag de aansprakelijkheid wordt beperkt.
• Welke uitzonderingen op de beperking gelden.
• Of het beding onderdeel is geworden van de overeenkomst.

Een heldere formulering voorkomt dat pas na het ontstaan van schade discussie ontstaat over wat partijen destijds eigenlijk hebben bedoeld.

Wanneer kan een beroep op een exoneratiebeding worden afgewezen?

Ook een rechtsgeldig overeengekomen exoneratiebeding kan onder omstandigheden buiten toepassing blijven. Dat is het geval wanneer een beroep daarop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Die maatstaf moet terughoudend worden toegepast. Daarbij kunnen onder meer de aard van de overeenkomst, de verhouding tussen partijen, de wijze waarop het beding tot stand kwam en de ernst van het verwijt een rol spelen. Er bestaat dus geen eenvoudige regel waarmee ieder exoneratiebeding vooraf geldig of ongeldig kan worden verklaard.

Exoneratiebeding in algemene voorwaarden

Exoneratiebedingen staan regelmatig in algemene voorwaarden. Dat maakt de wettelijke regeling over algemene voorwaarden direct relevant. Een beding in algemene voorwaarden kan onder meer worden vernietigd wanneer het, gelet op alle omstandigheden, onredelijk bezwarend is. Voor consumenten bevat de wet daarnaast specifieke regels voor bedingen die vermoed worden onredelijk bezwarend te zijn. Wie uitsluitend naar de tekst van de exoneratie kijkt en de rest van de voorwaarden vergeet, mist dus een belangrijk deel van de juridische beoordeling.

Wat betekent een exoneratiebeding bij schade?

Wanneer schade ontstaat, moet eerst worden vastgesteld of daarvoor zonder het exoneratiebeding aansprakelijkheid bestaat. Daarna komt de vraag aan de orde of de betreffende schade onder de overeengekomen beperking valt. Tot slot moet worden beoordeeld of de wederpartij in de gegeven omstandigheden daadwerkelijk een beroep op het beding kan doen. Die volgorde is van belang. Een aansprakelijkheidsbeperking beoordelen zonder eerst de oorzaak van de schade en de overeenkomst erbij te pakken, levert zelden een betrouwbaar antwoord op.

Wanneer juridische hulp inschakelen?

Een exoneratiebeding kan financiële risico’s aanzienlijk beperken, maar alleen wanneer het zorgvuldig is opgesteld en rechtsgeldig is overeengekomen. Bij een geschil moet bovendien worden bekeken wat het beding precies omvat en of een beroep daarop in de concrete omstandigheden standhoudt. Zeker bij aanzienlijke schade kan één formulering in een overeenkomst een groot financieel verschil maken. Smit & Smit Advocaten kan zowel vóór het sluiten van een overeenkomst als na het ontstaan van een geschil beoordelen waar u juridisch staat.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij:

• Het opstellen of beoordelen van een exoneratiebeding.
• Een schadeclaim waarbij aansprakelijkheid contractueel is beperkt.
• Discussie over een exoneratiebeding in algemene voorwaarden.
• Twijfel of een wederpartij zich terecht op uitsluiting van aansprakelijkheid beroept.

Een exoneratiebeding moet passen bij de overeenkomst en bij de risico’s die partijen daadwerkelijk lopen. Heeft u een overeenkomst waarin aansprakelijkheid wordt beperkt of krijgt u te maken met een wederpartij die zich op een exoneratiebeding beroept? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt de afspraken en de omstandigheden van het geval en bespreekt met u welke juridische positie daaruit volgt.

Stuiting voorkomt dat een lopende verjaringstermijn voltooid raakt en kan daarmee voorkomen dat een rechtsvordering door tijdsverloop niet meer afdwingbaar is. Wie nog een betaling, schadevergoeding of andere prestatie van een wederpartij verlangt, moet daarom goed weten wanneer de verjaringstermijn afloopt. Een enkele herinnering aan een openstaande kwestie is niet altijd voldoende om de verjaring daadwerkelijk te stuiten. Wilt u uw rechten behouden, dan komt het op de inhoud én het moment van handelen aan. Lees verder om te zien hoe stuiting werkt.

Wat betekent stuiting?

Stuiting betekent dat een lopende verjaring wordt onderbroken door een handeling die volgens de wet daarvoor geschikt is. Na een geldige stuiting begint in beginsel een nieuwe verjaringstermijn te lopen. Daarmee kan worden voorkomen dat een rechtsvordering verloren gaat doordat de oorspronkelijke termijn verstrijkt. Stuiting is vooral van belang wanneer partijen nog onderhandelen, onderzoek naar een claim loopt of een procedure nog niet wenselijk is. U kunt dan uw rechten veiligstellen zonder dat het geschil onmiddellijk aan de rechter hoeft te worden voorgelegd.

Hoe kunt u een verjaring stuiten?

De wijze waarop een verjaring moet worden gestuit, hangt af van het soort rechtsvordering. Een rechtsvordering kan onder meer worden gestuit door het instellen van een eis of een andere wettelijk toegestane daad van rechtsvervolging. Voor een rechtsvordering tot nakoming van een verbintenis biedt de wet daarnaast de mogelijkheid van een schriftelijke aanmaning of een schriftelijke mededeling waarin de schuldeiser zich ondubbelzinnig zijn recht op nakoming voorbehoudt. Welke handeling nodig is, moet daarom altijd worden beoordeeld aan de hand van de betreffende vordering. Eén standaardbrief voor iedere situatie is juridisch geen verstandig uitgangspunt.

Wanneer is een stuitingsbrief voldoende?

Een stuitingsbrief moet voor de wederpartij voldoende duidelijk maken dat de schuldeiser zijn aanspraak handhaaft. De Hoge Raad heeft bepaald dat de mededeling een voldoende duidelijke waarschuwing moet bevatten dat de schuldenaar ook na afloop van de oorspronkelijke verjaringstermijn rekening moet blijven houden met de vordering. Daarbij wordt niet uitsluitend gekeken naar één gekozen formulering. Ook de context en eerdere of latere correspondentie tussen partijen kunnen bij de uitleg van de mededeling een rol spelen. Een brief hoeft dus niet vol juridische termen te staan, maar de boodschap mag geen twijfel laten bestaan over het behoud van de aanspraak.

Waar moet u bij stuiting op letten?

Een stuitingshandeling heeft alleen het gewenste effect wanneer deze tijdig en op juridisch juiste wijze plaatsvindt. Vooral bij oudere vorderingen is het daarom onverstandig om uit te gaan van de gedachte dat een eerder verzonden brief wel voldoende zal zijn geweest. Controleer eerst wanneer de verjaring is begonnen en welke termijn voor de betreffende vordering geldt. Kijk daarna welke handeling de wet voor die vordering verlangt.

Bij stuiting verdienen met name de volgende punten aandacht:

• Stel vast welke verjaringstermijn op de vordering van toepassing is.
• Verricht de stuitingshandeling voordat de lopende verjaring is voltooid.
• Maak voldoende duidelijk welke aanspraak u wilt behouden.
• Zorg dat u de verzending en ontvangst van belangrijke correspondentie kunt aantonen.

Voor een tot een bepaalde persoon gerichte verklaring geldt als uitgangspunt dat deze de geadresseerde moet hebben bereikt om werking te hebben. Ook bewijs van ontvangst kan daardoor later een belangrijke rol spelen.

Wat gebeurt er na een geldige stuiting?

Na een geldige stuiting begint in beginsel een nieuwe verjaringstermijn te lopen. De nieuwe termijn begint met de aanvang van de volgende dag en is in beginsel gelijk aan de oorspronkelijke termijn, maar niet langer dan vijf jaar. Dat betekent dat één stuitingshandeling niet noodzakelijk voldoende is om een vordering onbeperkt veilig te stellen. Wanneer een geschil langere tijd blijft voortbestaan, kan opnieuw actie nodig zijn. Een goede termijnbewaking is daarom geen administratief detail, maar onderdeel van het behoud van uw rechtspositie.

Wat is het verschil tussen stuiting en ingebrekestelling?

Stuiting en ingebrekestelling worden soms door elkaar gehaald, terwijl zij een ander juridisch doel hebben. Met stuiting wordt voorkomen dat een rechtsvordering verjaart. Een ingebrekestelling is in veel gevallen bedoeld om een schuldenaar alsnog een redelijke termijn voor nakoming te geven en kan ertoe leiden dat verzuim intreedt wanneer nakoming uitblijft. Eén brief kan onder omstandigheden voor beide doeleinden betekenis hebben, maar dat volgt niet automatisch uit het opschrift boven de brief. De inhoud en juridische context blijven bepalend.

Stuiting vraagt om duidelijke communicatie

Bij stuiting gaat het niet om het gebruik van een magische zin. De wederpartij moet uit de mededeling en de omstandigheden voldoende duidelijk kunnen begrijpen dat de aanspraak niet wordt prijsgegeven. Een vrijblijvende mededeling dat partijen later nog eens over een kwestie zullen spreken, kan daarvoor onvoldoende zijn. Ook onderhandelingen betekenen niet zonder meer dat een verjaring is gestuit. Wie zijn rechten wil behouden, doet er daarom verstandig aan dit uitdrukkelijk en schriftelijk kenbaar te maken.

Wanneer juridische hulp inschakelen?

Stuiting kan het verschil maken tussen een vordering die nog kan worden afgedwongen en een vordering waarop de wederpartij zich met succes tegen verjaring kan verweren. Daarbij moeten niet alleen de juiste termijn en stuitingshandeling worden vastgesteld, maar moet ook kunnen worden aangetoond dat tijdig en voldoende duidelijk is gehandeld. Zeker wanneer de verjaringstermijn bijna afloopt, is uitstel riskant. Smit & Smit Advocaten kan de vordering, eerdere correspondentie en toepasselijke termijnen voor u beoordelen.

Het is verstandig om juridische hulp in te schakelen bij:

• Een vordering waarvan de verjaringstermijn binnenkort kan aflopen.
• Twijfel of een eerdere brief de verjaring daadwerkelijk heeft gestuit.
• Het opstellen van een juridisch correcte stuitingsbrief.
• Een wederpartij die zich op verjaring van uw vordering beroept.

Bij stuiting kan een gemiste termijn achteraf niet eenvoudig worden hersteld. Heeft u een openstaande vordering of twijfelt u of de verjaring tijdig is gestuit? Neem dan vrijblijvend contact op met Smit & Smit Advocaten. Ons kantoor bekijkt graag welke termijn geldt en welke stap nodig is om uw rechten te behouden.